L’effet du conseil de groupe basé sur le conseil axé sur les solutions sur la rumination et l’impuissance acquise.

74087E61 BD46 4F46 AEE5 77653E448C42
service
Partager

Partager cet article

ou copier le lien

L’effet du conseil de groupe axé sur la solution sur la rumination et l’impuissance acquise Mehmet Ünal* – Diğdem Müge Siyez** Résumé : Cette étude visait à étudier l’effet du conseil de groupe axé sur la solution sur la rumination et l’impuissance acquise des élèves du secondaire. Un modèle mixte de 3 x 3 (placebo témoin expérimental x pré-test, post-test et test de suivi) a été utilisé dans l’étude. La recherche a été menée dans trois lycées anatoliens situés dans le district d’Altıeylül de la province de Balıkesir au cours du semestre de printemps de l’année scolaire 2016-2017. Les élèves de 10e et 11e année de trois lycées anatoliens présentant des caractéristiques similaires ont été inclus dans le groupe d’étude de la recherche. Au total, 30 étudiants, 10 dans les groupes expérimental, placebo et témoin, ont participé à l’étude. Alors que les séances de conseil de groupe axées sur les solutions ont été menées avec le groupe expérimental, aucune demande n’a été faite au groupe témoin et des activités d’orientation professionnelle ont été menées avec le groupe placebo. Les principes et techniques de base de la thérapie brève axée sur les solutions ont été utilisés tandis que les séances de conseil de groupe axées sur les solutions ont été structurées et 90 minutes ont été allouées à chaque séance. Les activités d’orientation professionnelle appliquées au groupe placebo consistent en 6 séances d’une durée de 40 minutes. Dans la recherche, « l’échelle de rumination » et « l’échelle d’impuissance apprise » ont été utilisées comme outils de collecte de données. L’analyse ANOVA multivariée (MANOVA) a été utilisée pour tester l’efficacité du programme. À la suite de la recherche, le programme dont l’efficacité a été examinée a permis de réduire les niveaux de rumination et d’impuissance des élèves du secondaire. Les résultats ont été discutés sur la base de la littérature. Résumé structuré : L’adolescence est une période de développements physiologiques, psychologiques et sociaux importants et rapides, de stress et de confusion intensifiés, de difficultés dans les relations avec la famille et les pairs, * Cet article a été soutenu par le Prof. Dr. Il a été produit à partir de la thèse de doctorat intitulée “L’effet du conseil de groupe basé sur une approche de conseil axée sur les solutions sur la rumination et l’impuissance apprise” menée par Mehmet ÜNAL sous la supervision de Diğdem Müge SİYEZ. * Doctorant, Institut universitaire des sciences de l’éducation Dokuz Eylül Doctorant, Institut universitaire des sciences de l’éducation Dokuz Eylül 0000-0002-8432-6715 [email protected] ** Prof.Dr. Dr., Université Dokuz Eylül, Faculté d’éducation de Buca, Département des sciences de l’éducation Prof. Dr., Université Dokuz Eylül, Faculté d’éducation de Buca, Département des sciences de l’éducation 0000-0003-4724-3387 [email protected] 734 Mehmet Ünal – Diğdem Müge Siyez Études turques – Social, 15(1) changement de les pairs à l’école, les demandes et les attentes en matière d’éducation, les changements d’idées tels que les choix concernant l’école et la carrière. Ils doivent faire face à des problèmes différenciés. Il s’agit d’une période de passage de l’enfance à l’âge adulte et d’une longue transition (Özyurt, 2010 ; Yavuzer, 2005). Au cours de cette période, les adolescents peuvent éprouver un certain nombre de changements comportementaux et émotionnels, tels qu’être excité rapidement, vouloir être seul, ne pas vouloir travailler, avoir des envies excessives. À l’adolescence, le jeune peut vivre des problèmes comme la dépression, les troubles anxieux ou la consommation de substances (Abela, Vanderbilt et Rochon, 2004). L’adolescent fait face à de nouveaux rôles et responsabilités, revoyant sa relation avec les adultes, ses pairs et la société. Dans ce processus, on observe également que l’adolescent peut adopter des comportements à risque qui mettent en danger sa santé et ses relations (Carr-Gregg, Enderby et Grover, 2004 ; tel que cité İkiz et Çınkı, 2016). Il est suggéré que certains adolescents sont plus susceptibles d’éprouver ces problèmes lorsqu’on considère que tous les adolescents à l’adolescence n’éprouvent pas de problèmes psychologiques seulement certains d’entre eux éprouvent ces problèmes (Siyez, 2010). Selon la théorie des styles de réponse (Nolen Hoeksema, 1991), très en vogue ces dernières années, la tendance des adolescents à éprouver des problèmes psychologiques s’explique par leurs traits de personnalité ruminatifs. La rumination est définie comme une concentration négative et répétitive sur les symptômes psychologiques de la détresse d’une personne sans tenter activement de corriger certains problèmes (Nolen Hoeksema, Girgus et Seligman 1986). Dans une autre définition, la rumination est décrite comme une pensée têtue, répétitive et dépressive liée à une humeur négative (Rippera, 1997). Un autre facteur qui joue un rôle dans la composition des problèmes psychologiques des adolescents est l’impuissance apprise (Seligman, 2007). L’impuissance apprise est la perception qu’une personne a de lui-même comme incapable de surmonter un échec et sa conviction que les conséquences des événements ne sont pas liées à ses propres actions (Ellis, 2005). Des études dans la littérature indiquent que les enfants qui ont appris un sentiment d’impuissance ont tendance à expliquer leurs échecs par un manque de talent plutôt que par un manque d’effort. Les enfants souffrant d’impuissance acquise intériorisent leurs échecs, voient l’échec comme une chose constante et relativement immuable et croient qu’ils échoueront parce qu’ils n’ont pas la capacité innée de réussir, peu importe à quel point ils essaient de résoudre un problème (Dwayne, 1996; Ellis, 2005). la caractéristique la plus commune des personnes avec ruminative et des personnes qui ont appris l’impuissance ; ils sont coincés avec des effets négatifs depuis longtemps et sont pessimistes quant à l’avenir en se concentrant sur les côtés négatifs des événements. L’incapacité à établir des relations sociales saines, les faibles résultats scolaires sont d’autres caractéristiques communes vécues par les personnes souffrant d’impuissance ruminative et apprise. Bref, la rumination et l’impuissance acquise affectent négativement le développement psychosocial des individus. Par conséquent, la réduction de la rumination et de l’impuissance acquise est un problème important pour la santé mentale des adolescents. Le conseil axé sur les solutions ne se soucie pas de mettre l’accent sur les erreurs passées. Au lieu de cela, il se concentre sur la force du client et ses réalisations passées. Il suppose qu’il n’y a aucun problème, sauf que des problèmes peuvent parfois survenir, mais pas dans certains cas. Le consultant découvre ce qui est différent dans l’exception au moment où le problème survient. L’objectif est d’essayer de renforcer ces différences (Quick, 2013). Lambert, Okiishi, Finch et Johnson (1998) ont étudié l’effet du counseling axé sur les solutions dans la réduction de l’anxiété. Il a été constaté que la méthode axée sur les solutions et les conseils psychologiques avec le groupe qui se sont poursuivis pendant une heure et trois semaines par semaine réduisaient l’anxiété (comme cité Gingerich et Eisengart, 2000). Islek (2006) a conclu que le programme de formation pour faire face à l’anxiété des examens, organisé selon une approche axée sur les solutions, réduisait les scores d’anxiété des étudiants se préparant aux examens universitaires. Bulut-Sarıcı (2008) a constaté que l’approche de conseil axée sur les solutions réduisait le niveau d’anxiété des examens chez les élèves du secondaire. Gingerich et Wabeke (2001) ont rapporté que le counseling axé sur les solutions était efficace pour les problèmes de santé mentale comme la dépression et les troubles anxieux. À la suite de la revue de la littérature, le nombre d’études sur la rumination dans notre pays est très limité. On pense que la réalisation d’une recherche sur ce sujet sera la source de nouvelles recherches dans la littérature puisqu’il n’existe pas d’étude de groupe sur la rumination et l’impuissance apprise. On pense que des études expérimentales sont nécessaires pour déterminer les interventions correctes pour les adolescents pour faire face à la rumination et à l’impuissance acquise. On pense que ce conseil de groupe, qui est préparé pour les adolescents, aidera les adolescents à mieux se reconnaître, à remarquer leurs talents et leurs intérêts, à établir des relations interpersonnelles saines, pour gagner en confiance en soi et en adaptation psychosociale. Des séances de conseil ont été formées avec un groupe axé sur les solutions pour les élèves du secondaire, mises en œuvre pendant 6 semaines, et l’efficacité du programme a été testée. Il vise à contribuer à la littérature sur le conseil et l’orientation psychologiques en présentant des suggestions conformes aux résultats de la recherche. Le principal problème de l’étude est « Le conseil de groupe axé sur les solutions affecte-t-il les niveaux de rumination et d’impuissance acquise des élèves du secondaire ? ». Méthode Dans cette recherche, un modèle mixte divisé 3×3 (split plot) a été utilisé. Dans ce modèle, le premier facteur montre les groupes de processus expérimentaux (groupes expérimentaux, placebo et témoins) et le deuxième facteur montre les mesures répétées (pré-test, post-test et mesures de suivi) de la variable dépendante (Büyüköztürk, 2012). La recherche a été menée dans trois lycées anatoliens situés dans le district d’Altıeylül de la province de Balıkesir au cours du semestre de printemps de l’année scolaire 2016-2017. 30 étudiants (10 dans les groupes expérimental, placebo et témoin) ont participé à l’étude. L’étude s’est poursuivie 6 semaines avec le groupe expérimental, des conseils de groupe axés sur les solutions ont été menés, aucune application n’a été menée avec le groupe témoin et des activités d’orientation professionnelle ont été menées avec le groupe placebo. Dans la recherche, “The Rumination Scale” adaptée au turc par Erdur-Baker (2009) et “The Learned Helplessness Scale” adaptée au turc par Aydın (1988) ont été utilisées comme outils de collecte de données. L’analyse ANOVA multivariée (MANOVA) a été utilisée pour l’analyse des données. Les données ont été analysées à l’aide du programme d’analyse SPSS. Résultats Il a été étudié avec MANOVA s’il y avait une différence statistiquement significative entre les scores moyens obtenus à partir des mesures du pré-test, du test final et du test de suivi des échelles de rumination et d’impuissance acquise des étudiants des groupes expérimental, placebo et témoin. Lorsque la variable de groupe a été évaluée, les valeurs Wilks ‘Lambda (T = 0,301, p = 0,004) se sont révélées significatives. Selon cela, on peut dire que les conseils de groupe axés sur les solutions ont un effet sur les niveaux de rumination et d’impuissance acquise des élèves du secondaire. Pour l’échelle de rumination, il y avait une différence significative entre les moyennes des scores au pré-test, au post-test et au test de suivi des groupes expérimentaux (p0,05). Il n’y avait pas de différence significative entre les moyennes des scores au pré-test, au test final et au test de suivi du groupe témoin (p = 0,115> 0,05). Pour l’échelle d’impuissance apprise, il y avait une différence significative entre les moyennes des scores au pré-test, au test final et au test de suivi des groupes expérimentaux (p = 0,0110,05). Il n’y avait pas de différence significative entre les moyennes des scores au pré-test, au test final et au test de suivi du groupe témoin (p = 0,854> 0,05). La source de la différence entre les groupes par rapport au test de rumination est examinée par le pré-test groupe expérimental ( X̅ = 32,30. ss= 4,32) avec test final groupe expérimental (X̅ = 23,70. ss = 3,62) et suivi test ( X̅= 24,40. ss = 3,24) on peut dire qu’il y avait une différence significative entre les scores moyens et qu’il y avait une diminution significative des scores de rumination des élèves du groupe expérimental entre le pré-test et le test final test et le pré-test et le test de suivi. Il n’y a pas eu de réduction significative entre le test final (X̅ = 23,70. ss=3,62) et le test de suivi (X̅ = 24,40. ss= 3,24) . La source de la différence entre les groupes par rapport au test d’impuissance apprise est examinée par le pré-test de groupe expérimental (X̅ = 14,20. ss= 4,52) avec test final de groupe expérimental (X̅ = 9,60. ss=2,88) et suivi up test ( X̅ = 10.10. ss= 2.69) on peut dire qu’il y avait une différence significative entre les scores moyens et qu’il y avait une diminution significative des scores d’impuissance acquise des élèves du groupe expérimental entre le pré-test et le test final et le pré-test et le test de suivi 736 Mehmet Ünal – Diğdem Müge Siyez Études turques – Social, 15(1) test. Il n’y a pas eu de réduction significative entre le test final (X̅ = 9,60. ss=2,88) et le test de suivi ( X̅ = 10,10. ss= 2,69). Ces résultats indiquent que les étudiants du groupe expérimental qui ont participé au conseil de groupe axé sur les solutions ont eu une diminution significative des scores de rumination et d’impuissance acquise par rapport au groupe placebo et au groupe témoin, et que cette diminution était permanente. Discussion et conclusion Les séances de conseil de groupe axées sur les solutions ont été menées avec le groupe expérimental, aucune demande n’a été faite au groupe témoin et les activités d’orientation professionnelle ont été menées avec le groupe placebo. À la suite de la recherche, il a été constaté qu’il y avait une diminution significative des niveaux de rumination et d’impuissance acquise des étudiants qui ont participé au conseil de groupe axé sur les solutions (groupe expérimental). Il n’y a pas eu de diminution significative de la rumination et de l’impuissance acquise dans les groupes témoin et placebo. Selon cela, on peut dire que le conseil de groupe axé sur les solutions est efficace pour réduire les niveaux de rumination et d’impuissance acquise des élèves du secondaire. Dans la première hypothèse de l’étude, les niveaux de rumination des groupes expérimental, placebo et témoin ont été examinés. Les niveaux de rumination des étudiants qui ont participé au conseil de groupe axé sur les solutions seraient significativement inférieurs aux niveaux de rumination des participants du groupe placebo et du groupe témoin qui n’ont pas participé à ce programme. Cette différence se poursuivra dans le suivi des mesures à effectuer un mois après la fin des séances. Les résultats confirment la première hypothèse de l’étude. Selon cela, on peut dire que le conseil de groupe axé sur les solutions est efficace pour réduire les niveaux de rumination des élèves du secondaire. Une étude similaire a été menée par Sarıçam (2014) qui a montré qu’un conseil de groupe axé sur les solutions réduit le niveau de rumination des étudiants universitaires et cette situation est maintenue dans les mesures de persévérance. Ce résultat est cohérent avec les conclusions de l’étude. Il n’y a pas d’autre étude dans la littérature examinant l’effet de l’approche de conseil axé sur les solutions sur la rumination. Par conséquent, des études examinant l’effet d’autres approches d’intervention sur la rumination ont été examinées. Les résultats des études visant à réduire la rumination sont similaires aux résultats de cette étude. Ramel, Goldin, Carmona et McQuaid (2004) ont rapporté que la méditation consciente réduisait la rumination. De même, il existe des études montrant que la thérapie cognitivo-comportementale est efficace pour réduire la rumination (Watkins, Scott, Wingrove, Rimes, Bathurst et al. (2007) ; Watkins, Mullan, Wingrove, Rimes, Steiner et al. (2011). que la rumination est associée à l’anxiété (Alloy et al, 2006 ; Ko, Yu et Kim, 2003 ;) la résolution de problèmes et la dépression (Yıldız et Erdeleklioğlu, 2017 ; Lyubomirsky et al., 1999), l’anxiété et la dépression (Erdur-Baker Lambert, Okiishi, Finch et Johnson (1998), Gingerich et Eisengart (2000), İşlek (2006) ont rapporté que le conseil psychologique basé sur un conseil axé sur les solutions est efficace pour réduire l’anxiété. (2008) ont rapporté que le conseil axé sur les solutions est efficace dans l’anxiété liée aux examens. et les compétences en résolution de problèmes des élèves de deuxième année ; les niveaux des groupes expérimental, placebo et témoin ont été examinés. Les niveaux d’impuissance apprise des étudiants qui ont participé au conseil de groupe axé sur les solutions seraient significativement inférieurs aux niveaux de rumination des participants du groupe placebo et du groupe témoin qui n’ont pas participé à ce programme. Cette différence se poursuivra dans le suivi des mesures à effectuer un mois après la fin des séances. Les résultats confirment la deuxième hypothèse de l’étude. Selon cela, on peut dire que le conseil de groupe axé sur les solutions est efficace pour réduire les niveaux d’impuissance acquise des élèves du secondaire. racine (1992); Chasseur, (2009); Kezele (1985) a conclu que le counseling de groupe et la psychoéducation ont un effet sur la réduction de l’impuissance acquise. Les résultats de la recherche montrent une similitude avec les résultats de la littérature. L’adolescence est une période qui; les évaluations et les commentaires des individus sont fortement mis en avant. Les techniques de counseling de groupe axé sur les solutions telles que les encouragements et les compliments ont été efficaces pour les élèves. En outre, on observe que les étudiants prennent des mesures pour résoudre leurs problèmes grâce à des méthodes telles que le conseil de groupe basé sur une approche de conseil orientée solution… 737 www.turkishstudies.net/social en se concentrant sur les situations où il n’y a pas de problème, en parlant de ce qui doit être être fait pour parvenir à une solution, en encourageant le lancement vers la solution, en se concentrant sur les ressources internes et en découvrant les forces. Ainsi, on peut dire que cela leur permet de faire des efforts et de prendre des mesures pour résoudre des situations négatives causées par des pensées ruminatives et des sentiments d’impuissance acquis. Dans le processus de groupe, les adolescents ont partagé leurs problèmes avec les membres du groupe, ont essayé de comprendre leurs sentiments et leurs pensées en écoutant les problèmes des autres, ont vu que d’autres amis avaient des problèmes similaires et ont essayé de se soutenir mutuellement. On peut dire que la relation thérapeutique dans le conseil de groupe a un effet sur la réduction de la rumination et de l’impuissance acquise des adolescents. Le fait que le chef de groupe ait précédemment dirigé les séances de conseil psychologique avec le groupe axé sur les solutions et qu’il ait piloté avec un groupe similaire avant la pratique réelle pourrait être considéré comme positif en termes d’acquisition d’expérience et de reconnaissance des caractéristiques et de la dynamique du groupe . L’inclusion du groupe placebo dans l’étude et la réalisation d’études d’orientation dans le groupe placebo peuvent être considérées comme importantes pour tester si les différences dans le score du groupe expérimental sont dues à un effet de groupe. Cette étude présente certaines limites. Seules des données quantitatives ont été utilisées comme méthode de collecte de données. L’utilisation de données qualitatives (journaux des participants, etc.) ainsi que de données quantitatives peut conduire à des résultats de recherche plus solides. Dans cette étude, la rétention a été mesurée 1 mois après le dernier test. L’absence de mesure de la rétention après 6 mois ou 1 an est l’une des limites de l’étude. Suggestions Lorsque les résultats de la recherche sont pris en compte, il peut être utile d’utiliser le conseil axé sur les solutions, qui fournit des résultats efficaces en peu de temps, pour résoudre les problèmes des élèves dans les unités d’orientation scolaire. Des cours en cours d’emploi devraient être organisés pour les conseillers scolaires afin de développer leurs connaissances et leurs compétences liées au conseil axé sur les solutions. Il s’agit de la première étude dans la littérature sur l’effet du counseling de groupe axé sur les solutions sur l’impuissance acquise. Après cela, les recherches peuvent être effectuées avec différents groupes d’échantillons. Ainsi, son efficacité est testée dans différents groupes. L’efficacité d’un même programme peut également être testée dans différents groupes et individus diagnostiqués. Dans notre pays, on observe qu’il existe peu d’études expérimentales menées avec la rumination et l’impuissance apprise. On pense qu’il est avantageux d’examiner les effets des études expérimentales avec le counseling axé sur les solutions ou d’autres approches sur la rumination et l’impuissance acquise. Mots-clés : Conseil et orientation psychologiques, Conseil de groupe axé sur les solutions, Rumination, Impuissance apprise, Adolescence. Résumé : Le but de cette étude est d’examiner l’effet du counseling de groupe basé sur le counseling axé sur les solutions sur les niveaux de rumination et d’impuissance acquise des élèves du secondaire. 3×3 (contrôle expérimental placebo x test de suivi pré-test post-test) mixte a été utilisé dans l’étude. La recherche a été menée dans trois lycées anatoliens du district d’Altıneylül de la province de Balıkesir au cours du semestre de printemps de l’année scolaire 2016-2017. Les élèves de 10e et 11e année de trois lycées anatoliens différents présentant des caractéristiques similaires ont été inclus dans le groupe d’étude de la recherche. Au total, 30 étudiants, 10 dans chacun des groupes expérimental, placebo et témoin, ont participé à l’étude. Dans le groupe expérimental, des séances de conseil psychologique ont été réalisées avec le groupe sur la base de conseils axés sur les solutions pendant 6 séances, aucune demande n’a été faite dans le groupe témoin et des activités d’orientation professionnelle ont été menées en parallèle avec le groupe expérimental dans le groupe placebo. . Lors de la structuration des séances de conseil de groupe axées sur les solutions, les principes et techniques de base de l’approche thérapeutique à court terme axée sur les solutions ont été utilisés et 90 minutes ont été allouées à chaque séance. Les activités d’orientation professionnelle appliquées au groupe placebo consistaient en 6 séances de 40 minutes chacune. L’« échelle de rumination » et l’« échelle d’impuissance apprise » ont été utilisées comme outils de collecte de données dans la recherche. L’analyse ANOVA multivariée (MANOVA) a été utilisée pour tester l’efficacité du programme. À la suite de la recherche, on a constaté que le programme, dont l’efficacité a été examinée, réduisait les niveaux de rumination et d’impuissance acquise des élèves du secondaire. Les résultats ont été discutés sur la base de la littérature. 738 Mehmet Ünal – Diğdem Müge Siyez Études turques – Social, 15(1) Mots-clés : Conseil et orientation psychologiques, Conseil de groupe axé sur les solutions, Rumination, Impuissance apprise, Adolescence. Introduction Adolescence, développements physiologiques, psychologiques et sociaux rapides, se terminant dans une période incertaine, intensification du stress et de la confusion, difficultés dans les relations avec la famille et les pairs, difficultés dans les relations avec le sexe opposé, changements dans les pairs à l’école, exigences et attentes en matière d’éducation est une longue période de transition de l’enfance à l’âge adulte, au cours de laquelle se produisent des changements d’opinion, tels que les choix d’école et de carrière. (Özyurt, 2010 ; Yavuzer, 2005). Les adolescents peuvent éprouver des négativités comportementales et émotionnelles telles que s’exciter rapidement, vouloir être seuls, ne pas vouloir travailler et rêver excessivement. Ces émotions négatives vécues par les adolescents peuvent entraîner des problèmes tels que la dépression, les troubles anxieux ou la consommation de substances (Abela, Vanderblit et Rochon, 2004). Dans ce processus, l’adolescent peut présenter des comportements à risque pouvant mettre en danger sa santé et sa relation avec son environnement. (Carr-Gregg, Enderby et Grover, 2004 ; cité dans İkiz et Çınkı, 2016). Considérant que tous les adolescents n’éprouvent pas de problèmes psychologiques, seulement certains d’entre eux éprouvent ces problèmes, on prétend que certains adolescents sont plus enclins à éprouver ces problèmes (Siyez, 2010). De nombreuses approches biologiques, sociologiques et psychologiques ont été proposées pour expliquer les causes des problèmes psychologiques vécus par les adolescents. Selon la théorie du style de réponse basée sur la psychologie (Nolen Hoeksema, 1991), qui est devenue très populaire ces dernières années, la tendance des adolescents à éprouver des problèmes psychologiques s’explique par des traits de personnalité ruminatifs. La rumination est définie comme une concentration négative et répétitive sur les symptômes psychologiques de la détresse sans faire un effort actif pour corriger certains problèmes (Nolen Hoeksema, 1991, Girgus et Seligman 1986). Dans une autre définition, la rumination est décrite comme des pensées persistantes, répétitives et dépressives associées à une humeur négative (Rippera, 1997). Papagergiou et Wells (2004); Il donne des exemples de pensées ruminatives telles que “Pourquoi suis-je juste un perdant”, “Mon humeur est si mauvaise”, “Pourquoi est-ce que je réagis toujours négativement”, “Je ne peux pas faire face à quoi que ce soit”, “Pourquoi est-ce que je ne se sentir bien en faisant n’importe quoi”. L’impuissance acquise est un autre facteur qui joue un rôle dans l’émergence de problèmes psychologiques chez les adolescents (Seligman, 2007). L’impuissance apprise est la perception qu’a l’individu de lui-même comme incapable de surmonter l’échec et la croyance que les conséquences des événements sont indépendantes de ses propres actions. Selon Ellis (2005), la base de l’impuissance acquise est la passivité de l’individu, l’incapacité d’agir et le sentiment de ne pas pouvoir contrôler sa vie. Des études dans la littérature montrent que les adolescents qui vivent une impuissance acquise ont tendance à expliquer leurs échecs par un manque de capacité plutôt que par un manque d’effort. C’est parmi les informations contenues dans la littérature que les enfants souffrant d’impuissance acquise intériorisent leurs échecs, voient l’échec comme une chose constante et relativement immuable, et croient qu’ils échoueront parce qu’ils n’ont pas la capacité innée de réussir, peu importe à quel point ils essaient de résoudre un problème (Dwayne, 1996). ; Ellis, 2005). La caractéristique commune la plus évidente des personnes ayant une prédisposition ruminative et des personnes souffrant d’impuissance acquise ; Ils sont obsédés par les effets négatifs pendant une longue période et sont pessimistes quant à l’avenir en se concentrant sur les aspects négatifs des événements. L’incapacité d’établir des relations sociales saines et de faibles résultats scolaires sont d’autres caractéristiques communes vécues par les personnes ayant une pensée ruminative et une impuissance acquise. En résumé, la rumination et l’impuissance apprise affectent négativement le développement social des individus dans l’approche de conseil psycho-orienté vers les solutions… 739 www.turkishstudies.net/social. Par conséquent, la réduction du niveau de rumination et d’impuissance acquise est considérée comme importante pour la santé mentale des adolescents. Il a été rapporté qu’un programme d’intervention basé sur une approche à court terme et axé sur les solutions développé par Sarıçam (2014) en Turquie a réduit les niveaux de rumination des étudiants universitaires. A l’étranger, on sait que la méditation de pleine conscience (Ramel, Goldin, Carmona, & McQuaid, 2004), la thérapie cognitivo-comportementale (Watkins, Scott, Wingrove, Rimes, Bathurst et al., 2007 ; Watkins, Mullan, Wingrove, Rimes, Steiner et al., 2011) s’est révélée efficace. Dans le pays, Kök (1992) a déclaré que l’intervention de conseil de groupe auprès des enfants dans une institution de protection de l’enfance; Avcı, (2009) a déclaré que le programme de psychoéducation mené auprès des élèves du secondaire ; est efficace sur l’impuissance apprise; Ulusoy et Duy (2013) ont conclu que la pratique de la psychoéducation à l’optimisme appris n’avait pas d’effet significatif sur la réduction de l’impuissance acquise chez les élèves du primaire. À l’étranger, Kezele (1985) a déclaré qu’une pratique psycho-éducative axée sur la réduction de l’impuissance apprise a réussi à changer la perception des élèves de l’impuissance apprise; Houlihan (1981) a rapporté que la formation à l’affirmation de soi appliquée n’était pas efficace sur l’impuissance acquise (comme cité dans Ulusoy & Duy, 2013). Le conseil axé sur les solutions, qui est l’une des approches de conseil les plus fréquemment utilisées dans le domaine du conseil scolaire, se concentre sur les forces et les réalisations passées du client plutôt que sur les erreurs et erreurs passées. Le nombre élevé d’élèves dans les écoles, le temps limité des conseillers psychologiques ; Cela rend le modèle de conseil bref axé sur les solutions, qui est économique en termes de coût et de temps, plus avantageux que les autres. Fixer un objectif, utiliser le problème du miracle, identifier les moments exceptionnels sont parmi les principales caractéristiques qui distinguent l’approche orientée solution des approches traditionnelles (Quick, 2013). Le conseil axé sur les solutions est fréquemment utilisé dans les interventions de groupe en milieu scolaire car il est de courte durée, met l’accent sur les caractéristiques positives du développement et est structuré. En fait, Gingerich et Wabeke (2001) rapportent que cette approche est efficace pour réduire les problèmes de dépression et d’anxiété dans leur recherche dans laquelle ils ont évalué l’efficacité de l’approche axée sur les solutions pour résoudre les problèmes rencontrés par les élèves dans les écoles. Dans une étude de Lambert, Okiishi, Finch et Johnson (1998), l’effet de cette approche sur la réduction de l’anxiété a été examiné et il a été déterminé que le counseling de groupe axé sur les solutions réduisait l’anxiété (comme cité dans Gingerich et Eisengart, 2000). Dans une étude menée par Bulut-Sarıcı (2008), il a été déterminé que l’approche de conseil axée sur les solutions réduisait les niveaux d’anxiété de test des élèves du secondaire. On pense qu’il y a un besoin d’études expérimentales pour déterminer les bonnes interventions pour les adolescents pour faire face à la rumination et à l’impuissance acquise. On pense que ce programme de formation préparé pour les adolescents pendant l’adolescence, lorsque les hauts et les bas émotionnels sont fréquents, contribuera de manière significative à ce que les adolescents apprennent à mieux se connaître, à prendre conscience de leurs capacités et de leurs intérêts, à établir des relations interpersonnelles saines, à gagner en confiance en soi, et l’adaptation psychosociale. Cependant, à la suite de la revue de la littérature, le nombre d’études menées dans notre pays, notamment sur la rumination, est très peu nombreux. L’absence d’études de groupe dans lesquelles la rumination et l’impuissance apprise sont traitées ensemble contribuerait à la littérature d’une recherche à mener sur ce sujet. Bu bağlamda bu araştırmanın amacı, çözüm odaklı psikolojik danışma yaklaşımına dayalı grupla psikolojik danışmanın lise öğrencilerinin ruminasyon ve öğrenilmiş çaresizlik düzeyleri üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Araştırmanın amacı doğrultusunda araştırma sorusu şu şekilde oluşturulmuştur. Denence 1: Çözüm odaklı grupla psikolojik danışma yaklaşımına dayalı grupla psikolojik danışma oturumlarına katılan öğrencilerin ruminasyon ön test, son test puan ortalamalarında 740 Mehmet Ünal – Diğdem Müge Siyez Turkish Studies – Social, 15(1) plasebo ve kontrol grubundaki öğrencilere göre istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş olacaktır ve bu düşüş izleme testinde de korunacaktır. Denence 2: Çözüm odaklı grupla psikolojik danışma yaklaşımına dayalı grupla psikolojik danışma oturumlarına katılan öğrencilerin öğrenilmiş çaresizlik ön test, son test puan ortalamalarında plasebo ve kontrol grubundaki öğrencilere göre istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş olacaktır ve bu düşüş izleme testinde de korunacaktır. Yöntem 2.1. Araştırma Modeli Araştırmada 3×3′ lük (split plot) karışık desen kullanılmıştır. Birinci etmen deneysel işlem gruplarını (deney, kontrol, plasebo grubu) ikinci etmen ise bağımlı değişkenin tekrarlı ölçümlerini (ön test, son test ve kalıcılık ölçümü) göstermektedir. Araştırma modeli Tablo 1’de yer almaktadır. Tablo 1: Araştırma Modeli Gruplar Ön Test İşlem Son Test Kalıcılık Ölçümü Deney RÖ ÖÇÖ Çözüm Odaklı Psikolojik Danışma Yaklaşımına Dayalı Grupla Psikolojik Danışma Programı RÖ ÖÇÖ RÖ ÖÇÖ Plasebo RÖ ÖÇÖ Mesleki Rehberlik Programı RÖ ÖÇÖ RÖ ÖÇÖ Kontrol RÖ ÖÇÖ – RÖ ÖÇÖ RÖ ÖÇÖ * RÖ Ruminasyon Ölçeği * ÖÇÖ Öğrenilmiş Çaresizlik Ölçeği 2.2. Çalışma grubu Araştırmada deney, plasebo ve kontrol gruplarındaki katılımcıları belirlemek maksadıyla Balıkesir İli Altıeylül ilçesinde bulunan Anadolu Liselerinin Lise 2 ve Lise 3’üncü sınıfında öğrenim gören 709 öğrenciye Ruminasyon Ölçeği ve Öğrenilmiş Çaresizlik Ölçeği uygulanmıştır. İlçede bulunan dört Anadolu Lisesinden üçü deney, kontrol ve plasebo grupları için yansız olarak kura yöntemiyle belirlenmiştir. Burada bulaşma etkisini azaltarak dış geçerliği kontrol etmek amaçlanmıştır. Öğrencilerin seçiminde ilk olarak hem ruminasyon ölçeği hem de öğrenilmiş çaresizlik ölçeğinden ortalamanın bir standart sapma üzerinde puan alan öğrenciler belirlenmiştir. Ardından her bir okul için ruminasyon ve öğrenilmiş çaresizlik puanları yüksek öğrencilerle birinci yazar tarafından bireysel görüşme yapılarak, çalışmayla ilgili bilgi verilmiş ve araştırmaya gönüllü olarak katılmak isteyen öğrenciler belirlenmiştir. Deney, kontrol ve plasebo gruplarından 10’ar öğrenci çalışmaya katılmaya gönüllü olmuşlardır. Çözüm Odaklı Psikolojik Danışma Yaklaşımına Dayalı Grupla Psikolojik Danışmanın… 741 www.turkishstudies.net/social Tablo 2: Çalışmaya Katılan Öğrencilere Ait Bilgiler Deney Kontrol Plasebo f % f % f % Cinsiyet Kız 5 50 5 50 5 50 Erkek 5 50 5 50 5 50 Toplam 10 100 10 100 10 100 Sınıf 10. sınıf 5 50 5 50 5 50 11. sınıf 5 50 5 50 5 50 Toplam 10 100 10 100 10 100 2.3 Çözüm Odaklı Psikolojik Danışma Yaklaşımına Dayalı Grupla Psikolojik Danışma Oturumlarının Geliştirilmesi Çözüm Odaklı Yaklaşıma Dayalı Grupla Psikolojik Danışma oturumları 6 oturum olarak yapılandırılmıştır. Oturumların yapılandırılmasında ve tekniklerin kullanımında yurt içi ve yurt dışı ilgili literatürden (Tuna, 2012; Ateş, 2014, Uysal, 2014; İlbay, 2014; Çitemel, 2014; Sarıçam, 2014; Taylor, 2013; Zhang, Yan, Du ve Liu, 2014; Beauchemin, 2015) ve benzer programlardan yararlanılmıştır. Oturumlar boyunca beyin fırtınası, anlatım, soru cevap, çeşitli etkinlikler (sevgi bombardımanı, tanışma etkinliği, oyunlar) gibi yöntemler kullanılmıştır. Lise öğrencileri için geliştirilen oturumlarının pilot uygulaması 2015-2016 eğitim öğretim yılı 2. döneminde bir devlet Anadolu Lisesi’nde 10.sınıfa devam eden öğrencilerle yürütülmüştür. 8 öğrencinin katıldığı pilot uygulamanın her oturumundan sonra öğrencilerden oturum değerlendirme formlarını doldurmaları istenmiştir. 8 sorudan oluşan likert tipi 5’li (1=Kesinlikle katılmıyorum, 5= Kesinlikle katılıyorum) derecelendirmeli bir ölçme aracında; grubun süresi, içeriği, etkinliklerin faydalı olup olmadığı, grup liderinin grubu iyi yönetip yönetmediği gibi sorular mevcuttur. Alınan geribildirimlerin ve edinilen tecrübenin ışığında asıl uygulamaya ilave oyun etkinlikleri dahil edilmesine, bir ders saatinin yetersiz kalmasından dolayı oturumların 90 dakika olarak planlanmasına, gruptaki öğrenci sayısının 10 öğrenci olarak belirlenmesine karar verilmiştir 2.4. Veri Toplama Araçları 2.4.1. Ruminasyon Ölçeği Nolen-Hoeksema ve Morrow (1991) tarafindan ruminatif eğilimleri ölçmek amacıyla geliştirilen bu ölçek 21 maddelik 4’lü Likert tipi (Hiçbir Zaman, bazen, çoğunlukla, her zaman) bir ölçektir. Ölçeğin derinlemesine düşünme ve saplantılı düşünme olmak üzere 2 alt boyutu bulunmaktadır. Ölçekten alınabilecek maksimum puan 40, minimum puan ise 10’dur. Ölçek puanının yüksekliği ruminasyonun fazlalığı anlamına gelmektedir. Ruminasyon ölçeği’nin Türkçe uyarlaması ve geçerlik-güvenirlik çalışması Erdur-Baker ve Bugay (2012) tarafından hem lise hem de üniversite öğrencileri için incelenmiştir. Ölçeğin geçerlik çalışmaları kapsamında doğrulayıcı faktör analizi uygulanmış ve ölçeğin iki faktörlü yapıya sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca ölçeğin tümünden ve alt maddelerinden elde edilen puanlar ile Ruminasyon Ölçeği’nin uzun formu ve Beck Depresyon Envanteri’nden elde edilen puanlarla arasındaki Pearson korelasyon katsayıları hesaplanarak ölçeğin yakınsak geçerlik çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmalar sonucunda korelasyonların .50 ile .91 arasında değiştiği görülmüştür. Ölçeğin güvenirlik analizleri sonucunda ise; ölçeğin tümü için Cronbach α iç tutarlılık 742 Mehmet Ünal – Diğdem Müge Siyez Turkish Studies – Social, 15(1) katsayısının .85, derinlemesine düşünme alt ölçeği için .77, saplantılı düşünme alt ölçeği için ise .75 olduğu rapor edilmiştir (Erdur-Baker ve Bugay, 2012). 2.3.2. Öğrenilmiş Çaresizlik Ölçeği Öğrenilmiş Çaresizlik Ölçeği’nde öğrenilmiş çaresizliği ölçmek için hazırlanan 30 madde bulunmaktadır. Ölçek puanının yüksekliği çaresizliliğin fazlalığı anlamına gelmektedir. Cronbach alfa iç tutarlık korelasyonları hem ölçeğin tümünde, hem de ayrı ayrı maddelerde hesaplanmıştır. Madde bırakma korelasyonları 0.57 ile 0.63 arasındadır. (Aydın. 1988). Ölçek ODTÜ öğrencilerinden oluşan bir gruba dört hafta aralıkla iki defa uygulanmıştır. Deneklerin uygulamalardan aldıkları puanlar üzerinden hesaplanan Pearson momentler çarpımı katsayısı 0.65 olup bu değer p>0.001 düzeyinde manidar bir değerdir (Aydın, 1988). Yapı geçerliği bilinen grupların puanları karşılaştırılarak test edilmiştir. Depresif yükleme biçim ölçeği nörotik depresif ve sağlıklı deneklere uygulanmış, sonuç olarak elde edilen puanlar ‘t’ testi kullanılarak analiz edilmiştir. İki grubun puan ortalamalarının farkının manidar olduğu sonucuna ulaşılmıştır (Aydın, 1988). 2.4. Verilerin toplanması Uygulamalardan önce Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsünden etik kurul kararı, Balıkesir İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nden gereken uygulama izinleri alınmıştır. Ardından uygulamalar birinci yazar tarafından sınıf ortamında gerçekleştirilmiştir. Bu ölçme araçlarının, öğrenciler tarafından dürüstçe yanıtlanmasını sağlamak için öğrencilere rahat ve uygun bir ortam sağlanmıştır. Her bir ölçme aracının nasıl cevaplanacağını anlatan yönergeler, ölçeğin üzerine yazılmış ve uygulama öncesinde öğrencilere, yapılan çalışmanın sonuçlarının bilimsel bir araştırmada kullanılacağı söylenmiştir. Öğrencilere veri araçları uygulanmadan önce çalışmaya katılmanın gönüllülük esasına dayandığı, çalışmaya katılmaya zorunlu olmadıkları, ölçekleri doldurmaya başlasalar bile isterlerse ölçekleri doldurmayabilecekleri belirtilmiştir. Tüm öğrenciler ölçekleri dolduracaklarını onaylamışlardır. Uygulama yaklaşık 25 dakikada tamamlanmıştır. Uygulamalar sonucunda yönergelere uygun işaretleme yapmayan veya maddeleri boş bıraktığı tespit edilen 68 öğrencinin yanıtları analiz dışında bırakılmış ve deney, plasebo ve kontrol gruplarını oluşturacak katılımcılar toplam 641 öğrenciden elde edilen veriler arasından seçilmiştir. 2.5. Verilerin Analizi Araştırmanın amacı doğrultusunda, deney, kontrol ve plasebo gruplarında yer alan deneklerin ruminasyon ve öğrenilmiş çaresizlik düzeylerinde anlamlı bir farklılık olup olmadığını test etmek amacıyla çok değişkenli ANOVA (MANOVA) analizi yapılmıştır. MANOVA bağımlı değişkenlerin bileşeninden elde edilen grup ortalama puanları arasında anlamlı fark olup olmadığını inceleyen bir tekniktir (Büyüköztürk, 2012). MANOVA yapmadan önce takım varsayımların karşılanması gerekmektedir. İlk varsayım katılımcı sayısının birbirine eşit ya da yakın olması gerekliliğidir (Coakes, 2005; Tabachnick ve Fidell, 2001). Her bir gözenekteki n sayısı 10 olduğu için bu varsayım karşılanmıştır. İkinci varsayım her bir grupta bağımlı değişken sayısından fazla katılımcının yer almasıdır (Coakes, 2005). Bu araştırmanın verileri değerlendirildiğinde araştırmanın iki bağımlı değişkeni (ruminasyon düzeyi ve öğrenilmiş çaresizlik düzeyi ) olduğu görülmektedir. Üçüncü varsayım tek değişkenli normallik ve çok değişkenli normalliktir. Tek değişkenli normallik, örneklemde bir değişkene ilişkin gözlemlerin normal dağılım gösterdiğini ifade eder. Çok değişkenli normallik ise örneklemde yer alan gözlemlerin, değişkenlerin tüm kombinasyonları açısından normal dağılım göstermesi anlamına gelir (Çokluk, Şekercioğlu ve Büyüköztürk, 2010). Araştırmanın verilerinin tek değişkenli normallik varsayımını karşılayıp karşılamadığının belirlenmesi maksadıyla Shapiro-Wilk testi sonuçlarına bakılmıştır. Verilerin normal dağılıp dağılmadığının incelenmesi için, örneklem sayısının küçük olması nedeniyle Kolmogorov Smirnov Çözüm Odaklı Psikolojik Danışma Yaklaşımına Dayalı Grupla Psikolojik Danışmanın… 743 www.turkishstudies.net/social testine kıyasla daha güçlü bir test olan (Razali ve Wah, 2011) Shapiro-Wilk testi tercih edilmiştir. Elde edilen bulgular Tablo 2’de yer almaktadır. Tablo 3: Shapiro-Wilk Testi Sonuçları Ön Test Son Test İzleme Testi Shapiro-Wilk Shapiro-Wilk Shapiro-Wilk n İstatistik p İstatistik p İstatistik p Ruminasyon Testi Deney 10 .952 .689 .877 .120 .958 .765 Plasebo 10 .873 .109 .944 .593 .899 .215 Kontol 10 .883 .143 .901 .223 .863 .082 Öğrenilmiş Çaresizlik Testi Deney 10 .923 .382 .956 .739 .972 .907 Plasebo 10 .931 .455 .908 .265 .938 .527 Kontol 10 .879 .126 .901 .226 .900 .218 Tablo 3’de görülebileceği gibi ruminasyon ve öğrenilmiş çaresizlik testlerinde ön test, son test ve izleme puanları açısından normallik varsayımının karşılandığı görülmektedir. MANOVA analizini kullanabilmek için gerekli görülen çok değişkenli normallik varsayımı Mahalanobis uzaklıkları hesaplanarak incelenmiştir. (Coakes. 2005). Mahalonobis uzaklıklarının hesaplanmasının ardından elde edilen bulgular ki-kare tablosunda bağımlı değişkenler. 001 için verilen (k-1) kritik değerle kıyaslanmıştır. Ki-kare tablosundaki kritik değerin 24 olduğu tespit edilmiştir. Bu verilerdeki en yüksek Mahalonobis değeri (10.02) kritik değerin altında olduğundan çok değişkenli normallik varsayımının karşılandığı görülmüştür. MANOVA için karşılanması gereken diğer varsayım doğrusallıktır. Doğrusallık sayıltısı çok değişkenli analizler açısından önemli bir sayıltıdır; çünkü çok değişkenli analiz teknikleri değişkenlerin doğrusal kombinasyonları temeline dayanmaktadır (Coakes. 2005). Saçılma diyagramı ile doğrusallık varsayımı incelenmiş ve bu matristeki dağılımların elips şeklinde dağıldıkları tespit edilmiştir. Bu durumda çok değişkenli doğrusallık varsayımın da karşılandığı görülmüştür. Eş varyanslılık varsayımının karşılanması maksadıyla ruminasyon ve öğrenilmiş çaresizlik ölçeklerinin her biri için Box M testi kullanılmıştır. Bu test çok değişkenli normalliğe fazlasıyla duyarlı olduğundan p değeri p 0.05) test sonucu anlamlı olmadığı böylece varyans-kovaryans matrislerinin homojen olduğu görülmüştür. Öğrenilmiş Çaresizlik Ölçeği için varyans-kovaryans matrislerinin eşitliği (Box M= 10.985 F6-18169= 1.634, p>0.05) test sonucu anlamlı olmadığı böylece varyans-kovaryans matrislerinin homojen olduğu görülmektedir. Çoklu bağlantı probleminin olmaması MANOVA için gerekli olan son varsayımdır. Bağımsız değişkenlerin aralarında güçlü korelasyonların bulunması bağlantı veya çoklu bağlantı olarak tanımlanmaktadır. Veriler analiz edildiğinde (r=.125; r=.187; r=207) çoklu bağlantı probleminin bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak MANOVA yapabilmek için tüm varsayımların sağlandığı görülmüştür. Bulgular Deney, kontrol ve plasebo gruplarında yer alan deneklerin uygulama öncesi, uygulama sonrası ve bir ay sonra ruminasyon ve öğrenilmiş çaresizlik puanlarına ilişkin aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri Tablo 4’te yer almaktadır. 744 Mehmet Ünal – Diğdem Müge Siyez Turkish Studies – Social, 15(1) Tablo 4: Deney, Kontrol ve Plasebo Gruplarının Ruminasyon Ölçeği ve Öğrenilmiş Çaresizliği Ölçeği Aritmetik Ortalamaları ve Standart Sapma Değerleri Değişkenler Deney (n = 10) Kontrol (n = 10) Plasebo (n = 10) Ölçüm X̅ ss X̅ ss X̅ ss Ruminasyon Ölçeği Öntest 32.30 4.32 30.00 4.78 30.30 4.99 Sontest 23.70 3.62 25.60 6.08 26.70 4.32 İzlemetest 24.40 3.24 25.30 5.38 27.10 4.56 Öğrenilmiş Çaresizlik Ölçeği Öntest 14.20 4.52 15.60 3.27 14.70 3.83 Sontest 9.60 2.88 14.60 3.53 13.20 4.44 İzlemetest 10.10 2.69 15.20 4.96 12.50 4.35 Deney, plasebo ve kontrol gruplarında bulunan deneklerin ruminasyon ve öğrenilmiş çaresizlik ölçeklerinin öntest, sontest ve izleme testi ölçümlerinden elde ettikleri puan ortalamaları arasında istatistiksek olarak anlamlı bir farklılık olup olmadığı MANOVA ile incelenmiştir. Elde edilen bulgular Tablo 5’te yer almaktadır. Tablo 5: MANOVA Testi Sonuçları Etki Değer F Hipotez sd Sd P Intercept Pillai’s Trace 0.99 515.414 6.00 22.00 0.000 Wilks’ Lambda 0.00 515.414 6.00 22.00 0.000 Hotelling’s Trace 140.56 515.414 6.00 22.00 0.000 Roy’s Largest Root 140.56 515.414 6.00 22.00 0.000 Grup Pillai’s Trace 0.75 2.345 12.00 46.00 0.019 Wilks’ Lambda 0.30 2.973 12.00 44.00 0.004 Hotelling’s Trace 2.07 3.622 12.00 42.00 0.001 Roy’s Largest Root 1.96 7.523 6.00 23.00 0.000 Tablo 5’te görüldüğü gibi grup değişkeni değerlendirildiğinde hem Pillai’sTrace (V= .759, p= .0190.05). Kontrol grubunun öntest, sontest ve izleme testi puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır (p=0.115>0.05). 746 Mehmet Ünal – Diğdem Müge Siyez Turkish Studies – Social, 15(1) Öğrenilmiş çaresizlik ölçeği için deney gruplarının öntest, sontest ve izleme testi puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık bulunmaktadır (p=0.0110.05). Kontrol grubunun öntest, sontest ve izleme testi puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır (p=0.854>0.05). Ortalamalar arasında gözlenen farkın hangi gruplardan kaynaklandığını bulmak için Tukey testi yapılmıştır. Ruminasyon ve Öğrenilmiş çaresizlik testi için elde edilen fark puanları ve anlamlılık testi sonuçları Tablo 7’de yer almaktadır. Tablo 7: Deney Grubunun Ruminasyon ve Öğrenilmiş Çaresizlik Ölçeği Sonuçlarının Ön Test, Son Test ve İzleme Testi Sonuçlarına Göre Varyans Analizi Tablosu Bağımlı Tukey Gruplar Ortalama Standart Hata P 95% Güven Aralığı Değişken Testi Farkları Alt Sınır Üst Sınır Ruminasyon Deney Grubu Öntest Sontest 8.60* 1.679 .000 4.44 12.76 İzlemetest 7.90* 1.679 .000 3.74 12.06 Sontest Öntest -8.60* 1.679 .000 -12.76 -4.44 İzlemetest -.70 1.679 .909 -4.86 3.46 izlemetest Öntest -7.90* 1.679 .000 -12.06 -3.74 Sontest .70 1.679 .909 -3.46 4.86 Öğrenilmiş Çaresizlik Deney Grubu Öntest Sontest 4.60* 1.547 .016 .77 8.43 İzlemetest 4.10* 1.547 .034 .27 7.93 Sontest Öntest -4.60* 1.547 .016 -8.43 -.77 İzlemetest -.50 1.547 .944 -4.33 3.33 İzlemetest Öntest -4.10* 1.547 .034 -7.93 -.27 Sontest .50 1.547 .944 -3.33 4.33 *Anlamlılık düzeyi .05 olarak kabul edilmiştir. Ruminasyon testi ile ilgili olarak gruplar arasındaki farkın kaynağı incelendiğinde deney grubu ön testi ( X̅ = 32.30. ss= 4.32) ile deney grubu son testi (X̅ = 23.70. ss=3.62) ve deney grubu izleme testi ( X̅ = 24.40. ss= 3.24) puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık olduğu, buna göre deney grubundaki öğrencilerin ruminasyon puanlarında ön test ve son test ile ön test ve izleme testi arasında anlamlı bir azalma olduğu söylenebilir. Son test (X̅ = 23.70. ss=3.62) ve izleme testi (X̅ = 24.40. ss= 3.24) arasında ise anlamlı bir azalma bulunmamaktadır. Öğrenilmiş çaresizlik testi ile ilgili olarak gruplar arasındaki farkın kaynağı incelendiğinde deney grubu ön testi ( X̅ = 14.20. ss= 4.52) ile deney grubu son testi (X̅ = 9.60. ss=2.88) ve deney grubu izleme testi ( X̅ = 10.10. ss= 2.69) puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık olduğu buna göre buna göre deney grubundaki öğrencilerin öğrenilmiş çaresizlik puanlarında ön test ve son test ile ön test ve izleme testi arasında anlamlı bir azalma olduğu söylenebilir. Son test (X̅ = 9.60. ss=2.88) ve izleme testi ( X̅ = 10.10. ss= 2.69) arasında ise anlamlı bir azalma bulunmamaktadır. Bu bulgular Çözüm Odaklı Grupla Psikolojik Danışma Yaklaşımına Dayalı Grupla Psikolojik Danışmaya katılan deney grubundaki öğrencilerinin, plasebo ve kontrol grubundaki öğrencilere göre Ruminasyon Ölçeği ve Öğrenilmiş Çaresizlik Ölçeği puanlarında anlamlı bir düşme olduğunu ve bu düşüşün kalıcı olduğunu göstermektedir. Tartışma ve Sonuç Araştırma sonucunda çözüm odaklı yaklaşıma dayalı grupla psikolojik danışmaya katılan öğrencilerin (deney grubu) bu programa katılmayan (kontrol grubu) ve mesleki rehberlik programına katılan (plasebo grubu) öğrencilere göre ruminasyon ve öğrenilmiş çaresizlik düzeylerinde anlamlı bir azalma olduğu bulunmuştur. Çözüm Odaklı Psikolojik Danışma Yaklaşımına Dayalı Grupla Psikolojik Danışmanın… 747 www.turkishstudies.net/social Araştırmanın birinci denencesi “Çözüm odaklı grupla psikolojik danışma yaklaşımına dayalı grupla psikolojik danışma oturumlarına katılan öğrencilerin ruminasyon ön test, son test puan ortalamalarında plasebo ve kontrol grubundaki öğrencilere göre istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş olacaktır ve bu düşüş izleme testinde de korunacaktır.” Şeklindedir. Elde edilen bulgular araştırmanın ilk denencesini doğrulamaktadır. Buna göre çözüm odaklı yaklaşıma dayalı grupla psikolojik danışmanın lise öğrencilerinin ruminasyon düzeylerini azaltmada etkili olduğu söylenebilir. Bu çalışmaya benzer bir çalışma Sarıçam (2014) tarafından gerçekleştirilmiştir. Çözüm Odaklı Kısa Süreli Yaklaşıma Dayalı Bir Müdahale Programı’nın üniversite öğrencilerinin ruminasyon düzeylerini azalttığı ve bu durumun kalıcılık ölçümlerinde de korunduğunu ortaya koymuştur. Bu sonuç araştırmanın bulgularıyla örtüşmektedir. Literatürde Çözüm Odaklı Psikolojik Danışma Yaklaşımının ruminasyon üzerindeki etkisinin incelendiği başka bir çalışma bulunmadığı için diğer müdahale yaklaşımlarının ruminasyon üzerindeki etkisini inceleyen çalışmalar dikkate alındığında; ruminasyonu azaltmaya yönelik çalışmaların sonuçları bu çalışmanın bulgularıyla benzerlik göstermektedir. Ramel, Goldin, Carmona ve McQuaid (2004), farkındalık meditasyonunun ruminasyonu azalttığını rapor etmişlerdir. Benzer şekilde bilişsel davranışçı terapinin ruminasyonu azaltmada etkili olduğunu gösteren çalışmalar mevcuttur(Watkins, Scott, Wingrove, Rimes, Bathurst ve diğerleri (2007); Watkins, Mullan, Wingrove, Rimes, Steiner ve diğerleri (2011). Ruminasyonun kaygı ile (Alloy ve diğerleri, 2006; Ko, Yu ve Kim, 2003;) problem çözme ve depresyonla (Yıldız ve Erdeleklioğlu, 2017; Lyubomirsky ve ark., 1999), kaygı ve depresyonla (Erdur-Baker, Özgülük, Turan ve Danışık) ilişkili olduğunu gösteren araştırmalar bulunmaktadır. Lambert, Okiishi, Finch ve Johnson (1998), Gingerich ve Eisengart (2000), İşlek (2006) çözüm odaklı yaklaşıma dayalı psikolojik danışmanın kaygıyı azaltmada etkili olduğunu rapor etmiştir. Sarıcı-Bulut (2008) çözüm odaklı yaklaşıma dayalı psikolojik danışmanın ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin sınav kaygısı ve problem çözme becerileri üzerinde; Sarı ve Günaydın (2016) depresif belirtileri azaltmada etkili olduğu sonucuna ulaşmışlardır. Araştırma sonuçları literatürdeki bulgularla benzerlik göstermektedir. Araştırmanın ikinci denencesi “Çözüm odaklı grupla psikolojik danışma yaklaşımına dayalı grupla psikolojik danışma oturumlarına katılan öğrencilerin öğrenilmiş çaresizlik ön test, son test puan ortalamalarında plasebo ve kontrol grubundaki öğrencilere göre istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş olacaktır ve bu düşüş izleme testinde de korunacaktır.” Şeklindedir. Elde edilen bulgular araştırmanın ikinci denencesini de doğrulamaktadır. Buna göre çözüm odaklı yaklaşıma dayalı grupla psikolojik danışmanın lise öğrencilerinin öğrenilmiş çaresizlik düzeylerini azaltmada etkili olduğu söylenebilir. Kök (1992), çocuk esirgeme kurumunda kalan çocuklarla yürütülen grupla psikolojik danışmanın; Avcı, (2009) ortaöğretim öğrencileri ile yürütülen psiko-eğitimin; Kezele (1985) öğrenilmiş çaresizliği azaltmaya odaklanan bir psiko-eğitim uygulamasının öğrenilmiş çaresizlik üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşmıştır. Araştırma sonuçları literatürdeki bulgularla örtüşmektedir. Ergenlik döneminin; bireylerin kendileri ile ilgili yapılan değerlendirmeleri ve geribildirimleri oldukça önemsendiği bir dönem olması dolayısıyla Çözüm Odaklı Yaklaşım teknikleri arasında bulunan; amigoluk yapma, iltifat etme gibi tekniklerin öğrenciler üzerinde etkili olduğu gözlemlenmiştir. Bunun yanında problemin olmadığı durumlara odaklanma, çözüme ulaşmak için neler yapılması gerektiği üzerinde konuşma, çözüme dönük adım atmaya teşvik etme, içsel kaynaklara odaklanma, güçlü yönlerin keşfedilmesi gibi yöntemlerle öğrencilerin sorunlarını çözmek için harekete geçtikleri gözlenmiştir. Böylece ruminatif düşünceler ve öğrenilmiş çaresizlik duyguları sonucu oluşan olumsuz durumlarla baş etmek adına çaba göstermelerini ve çözüme dönük adımlar atmalarını sağladığı söylenebilir. Grup sürecinde ergenler grup üyeleriyle sorunlarını paylaşarak, duygu ve düşüncelerini aktarmışlar, birbirlerinin sorunlarını dinleyerek onları anlamaya çalışmışlar, diğer arkadaşlarının da 748 Mehmet Ünal – Diğdem Müge Siyez Turkish Studies – Social, 15(1) benzer sorunlar yaşadıklarını görmüşler, birbirlerine destek olmayı denemişlerdir. Ergenlerin ruminasyon ve öğrenilmiş çaresizlik düzeylerini azaltmada grupla psikolojik danışmada oluşan terapötik ilişkinin de etkisi olduğu söylenebilir. Grup liderinin daha önce Çözüm Odaklı Grupla Psikolojik Danışma oturumlarını yürütmüş olması, asıl uygulamadan önce benzer bir grupla pilot uygulama yapmış olması da liderin deneyim kazanması, grubun özelliklerini ve dinamiklerini tanıması açısından olumlu görülebilir. Plasebo grubunun da araştırmaya dahil edilmesi ve plasebo grubunda mesleki rehberlik çalışmalarının yapılması, deney grubunun puan farklılıklarının grup etkisinden kaynaklanıp kaynaklanmadığını test etmek adına önemli sayılabilir. Bu çalışmanın bazı sınırlılıkları da bulunmaktadır. Veri toplama yöntemi olarak sadece nicel veriler kullanılmıştır. Nicel verilerin yanında nitel verilerin de (katılımcı günlükleri vb.) kullanılması daha güçlü araştırma sonuçlarına ulaşılmasını sağlayabilir. Bu çalışmada kalıcılık ölçümü son testten 1 ay sonra yapılmıştır. 6 ay sonra veya 1 yıl sonra kalıcılık ölçümlerinin yapılmaması araştırmanın sınırlılıklarından biridir. Bu çalışmanın okul psikolojik danışmanları açısından önemli sonuçları bulunmaktadır. Psikolojik danışmanlar tarafından ruminatif düşünce yapısında olan ve çeşitli konularda öğrenilmiş çaresizlik yaşayan öğrenciler tespit edilerek, öğrencilerin bu sorunlarla başa çıkmalarına destek olunabilir. Böylece sıklıkla ruminatif düşünceler içerisinde olan ve öğrenilmiş çaresizlik duyguları yaşayan ergenlerde oluşabilecek anksiyete, depresyon, arkadaşlık ilişkilerinde bozulma, akademik başarıda düşme, zayıf problem çözme becerileri, düşük yaşam doyumu, anksiyete, depresyon gibi problemler çözülebilir. Öneriler Araştırma bulguları göz önüne alındığında, kısa sürede etkili sonuçlar elde edilen çözüm odaklı yaklaşımın okul rehberlik birimlerinde öğrencilerin problemlerinin çözülmesinde kullanılması faydalı olabilir. Okullarda görev yapan psikolojik danışmanların bilgi ve becerilerini geliştirmeleri için hizmet içi kurslar düzenlenmelidir. Çözüm odaklı yaklaşıma dayalı grupla psikolojik danışmanın öğrenilmiş çaresizlik üzerindeki etkisini inceleyen bu çalışma bu konuda literatürdeki ilk çalışmadır. Bundan sonra yapılan araştırmalar farklı örneklem gruplarıyla yapılabilir. Böylelikle farklı gruplarda etkililiği test edilmiş olur. Okul rehberlik birimlerinde öğrencilerin çeşitli problemlerinin üstesinden gelmelerine destek olmak maksadıyla etkililiği test edilmiş konularda çözüm odaklı grupla psikolojik danışma oturumlarının yürütülmesi faydalı olabilir. Çözüm Odaklı Grupla Psikolojik Danışmanın Lise öğrencilerinin ruminasyon ve öğrenilmiş çaresizlik düzeylerine etkisinin incelendiği bu çalışmanın ortaokul veya üniversite öğrencileri gibi farklı örneklem gruplarıyla yapılması alanyazına katkı sağlayabilir. Aynı programın etkililiği tanı almış bireylerde de test edilebilir. Ülkemizde ruminasyon ve öğrenilmiş çaresizlik kavramlarıyla yapılan deneysel çalışmaların az olduğu göze çarpmaktadır. Çözüm Odaklı Kısa Süreli Yaklaşım veya diğer yaklaşımlarla yapılacak deneysel çalışmaların ruminasyon ve öğrenilmiş çaresizlik kavramlarına etkilerinin araştırılmasının faydalı olacağı düşünülmektedir. Çözüm Odaklı Psikolojik Danışma Yaklaşımına Dayalı Grupla Psikolojik Danışmanın… 749 www.turkishstudies.net/social Kaynakça Abela, JRZ, Vanderbilt, E. Rochon, A. (2004). A test of the integration of the response styles and social support theories of depression in third and seventh grade children. Journal of Social and Clinical Psycholog. 23(5): 653-674. https://doi.org/10.1521/jscp.23.5.653.50752 Alloy, LB, Abramson, LY, Hogan, E., Whitehouse, WG, Rose, DT, Robinson, MS, Kim, RS ve Lapkin, JB (2000). The Temple- Wisconsin cognitive vulnerability to depression project: lifetime history of axis ı psychopathology in ındividuals at high and low cognitive risk for depression. Journal of Abnormal Psychology. 109 (3), 403-418. https://psycnet.apa.org/fulltext/1973-26160-001.pdf (12 Mart 2015). https://doi.org/10.1037/0021-843x.109.3.403 Ateş, B. (2014). Üniversite öğrencilerinin sosyal fobi ile başa çıkmalarında çözüm odaklı grupla psikolojik danışmanın etkisinin incelenmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstütüsü. Erzurum. Avcı, D. (2009). Öğrenilmiş iyimserlik eğitim programının 9. ve 10. sınıf öğrencileri iyimserlik düzeylerine etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara. Aydın, G. (1988). ‘Depresyonda bilişsel değerlendirme: DYBÖ yetişkin formunun klinik geçerlilik ve güvenirliği’. Nöroloji Nöroşirürji Psikiyatri Dergisi. 3 (3), 135-138. Bauchemin, J. (2015). Examining the effectiveness of a short-term solution-focused wellness group iıntervention on perceived stress and wellness among college students. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. The Ohio State University. Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal Bilimler için Veri Analizi El Kitabı. Pegem Akademi Yayınları. Ankara. https://doi.org/10.14527/9789756802748 Coakes, SJ (2005). SPSS 12.0 for Windows: Analysis without anguish. Australia: John Wiley. Çitemel, N. (2014). Çözüm Odaklı grupla psikolojik danışma uygulamaları. Nobel Yayıncılık, Ankara. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik. Tek ve çok değişkenli dağılımlar için sayıltıların analizi, lojistik regresyon analizi, diskriminant regresyon analizi, küme analizi, açımlayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi, yol analizi. Ankara. Pegem. Dwayne, S. (1996). Relationship between learned helplessness and urban adolescent problem behavior (Unpublished Doctorate Dissertation). The State University of New Jersey. USA. Dweck, CS ve. Repucci, N., D. (1973). Learned helplessness and rein forcement responsibility in children. Journal of Personality And Social Pshychology. 35, 27–34. https://psycnet.apa.org/fulltext/1973-26160-001.pdf (12 Mart 2015 ). Ellis, MR (2005). Relationship between parenting styles and children’s motivational style: The development of learned helplessness (Unpublished Master Dissertation). The University of Kansas. Erdur Baker, Ö.,Özgülük, SB, Turan, N., Demirci Danışık, N. (2009). Ergenlerde görülen psikolojik belirtilerin yordayıcıları olarak ruminasyon ve öfke/öfke ifade tarzları. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi. 4, 43-53. Erdur Baker, Ö., Bugay, A. (2012). The Turkish version of the ruminative response scale: An examination of ıts reliability and validity. The International Journal of Educational and Psychological Assessment, 10(2), 1-16 750 Mehmet Ünal – Diğdem Müge Siyez Turkish Studies – Social, 15(1) Gingerich, WJ ve Eisengart, S. (2000). Solution focused brief therapy: A review of the outcome research. Family Process. 39, 477-498. https://doi.org/10.1111/j.1545-5300.2000.39408.x Gingerich, WJ ve Wabeke, T. (2001). A solution-focused approach to mental health ıntervention in school setting. Children ve Schools. 23(1), 33-47. https://doi.org/10.1093/cs/23.1.33 İlbay, AB (2014). Çözüm odaklı grupla psikolojik danışma uygulamaları. Nobel Yayıncılık, Ankara. İkiz, FE, ve Çınkı, Ö. S (2016). Ergenlerin Ruhsal Belirtileri İle Duygusal Öz-Yeterlik Düzeylerinin İncelenmesi. International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 11/14 Summer 2016. https://doi.org/10.7827/turkishstudies.9725 İşlek, M. (2006). Çözüm odaklı yaklaşımlara göre düzenlenmiş sınav kaygısıyla başa çıkma eğitim programının üniversiteye hazırlanan öğrencilerin sınav kaygısı düzeylerine etkisi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Kezele, GL (1985). Psycho-educational intervention with learned helplessness: An analysis of attributional factors of learning disabled adolescents in conjunction with composing written language tasks in the academic setting. Unpublished doctoral dissertation, Marquette University, Milwaukee, USA. http://search.proquest.com/pqdtft/docview/303360009/fulltextPDF. (12 Mart 2015) Ko, MJ, Yu, SJ ve Kim, YG (2003). The effects of solution-focused group counseling on the stress response and coping strategies in the Delinquent Juveniles. Journal of Korean Academy of Nursing. 3, 440-450. https://doi.org/10.4040/jkan.2003.33.3.440 Kök, M. (1992). Psikolojik danışmanın dezavantajlı çocukların öğrenilmiş çaresizlik, benlik tasarımı ve genel kaygı düzeylerine etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi, Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum. Lambert, MJ, Okiishi, JC, Finch, AE ve Johnson, LD (1998). Outcome Assessment: From Conceptualization to Implementation. Professional Psychology: Research and Practice, 29, 63-70. https://doi.org/10.1037/0735-7028.29.1.63 Lyubomirsky, S., Tucker, KL, Caldwell, ND ve diğerleri. (1999). Why ruminators are poor problem solvers: Clues from the phenomenology of dysphoric rumination. Journal of personality and Social Psychology. 77, 1041-1060. https://doi.org/10.1037/0022- 3514.77.5.1041 Nolen-Hoeksema, S., Girgus, JS, ve Seligman, MEP (1986). Learned helplessness in children: A longitudinal study of depression, explanatory style and academic achievement. Journal of Personality and Social Psychology. 51, 435-442. https://psycnet.apa.org/fulltext/1986- 31259- 001.pdf (12 Mart 2015 ). https://doi.org/10.1037/0022-3514.51.2.435 Nolen-Hoeksema, S. ve Morrow, JA (1991). Prospective study of depression and posttra

0
mutlu
Content
0
_zg_n
Triste
0
sinirli
Fâché
0
_a_rm_
Étonné
0
vir_sl_
Infecté
L’effet du conseil de groupe basé sur le conseil axé sur les solutions sur la rumination et l’impuissance acquise.

Vous pouvez vous inscrire à notre newsletter entièrement gratuitement

Ne manquez pas l'occasion d'être informé des nouvelles actualités et évitez dès maintenant votre abonnement gratuit par e-mail.

Votre adresse e-mail ne sera pas publiée. Les champs obligatoires sont indiqués avec *

Connectez-vous

Pour profiter des privilèges de Z Santé.fr - infos sur la santé, connectez-vous ou créez un compte dès maintenant, c'est entièrement gratuit !